İştirak Nafakası Ödenmezse Ne Olur? İcra ve Tazyik Hapsi Rehberi (2026)

Boşanma davalarının en hassas konularından biri olan iştirak nafakası, velayeti kendisine verilmeyen ebeveynin çocuğunun bakım ve eğitim giderlerine katılımını sağlayan önemli bir hukuki yükümlülüktür. Türkiye’de her yıl binlerce boşanma davası sonuçlanmakta ve bu davaların önemli bir kısmında iştirak nafakası ödenmezse ne olur sorusu gündeme gelmektedir.

İştirak nafakası yükümlülüğünün yerine getirilmemesi, hem çocuğun temel ihtiyaçlarının karşılanmasını tehlikeye sokmakta hem de ciddi hukuki yaptırımlarla karşı karşıya kalınmasına neden olmaktadır. İcra ve İflas Kanunu’nun 344. maddesi, nafaka borcunu ödemeyen kişiler için üç aya kadar tazyik hapsi öngörmektedir.

İştirak Nafakası Nedir?

İştirak nafakası, Türk Medeni Kanunu’nun 182. maddesi uyarınca, boşanma sonrasında velayeti kendisine bırakılmayan ebeveynin, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine mali katkı sağlaması amacıyla hükmedilen nafaka türüdür. Bu nafaka, çocuğun menfaatini koruma amacı taşımakta olup kamu düzenine ilişkin bir borç niteliği taşır.

İştirak Nafakasının Temel Özellikleri

İştirak nafakası, diğer nafaka türlerinden farklı birtakım karakteristik özelliklere sahiptir. Öncelikle, bu nafaka doğrudan çocuğun ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olup, çocuğun reşit olmasına (18 yaşını doldurmasına) kadar devam eder. Çocuk eğitimine devam ediyorsa, eğitim sona erene kadar nafaka yükümlülüğü sürebilir.

Nafaka miktarı belirlenirken hem çocuğun ihtiyaçları hem de nafaka yükümlüsünün ekonomik durumu göz önünde bulundurulur. Mahkeme, her iki tarafın da mali gücünü değerlendirerek hakkaniyete uygun bir miktar belirlemeye çalışır.

İştirak Nafakası İle Diğer Nafaka Türlerinin Karşılaştırması

İştirak Nafakası Ödenmezse Ne Olur?

İştirak nafakası ödenmezse, nafaka alacaklısının başvurabileceği iki temel hukuki yol bulunmaktadır: icra takibi ve tazyik hapsi. Bu yaptırımlar, nafaka borçlusunu ödeme yapmaya zorlamak amacıyla düzenlenmiştir.

Yasal Dayanak: İİK Madde 344

İcra ve İflas Kanunu’nun 344. maddesi, nafaka yükümlülüğünü yerine getirmeyen borçlular için temel yaptırımı düzenlemektedir:

“Nafakaya ilişkin kararların gereğini yerine getirmeyen borçlunun, alacaklının şikâyeti üzerine, üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir. Hapsin tatbikine başlandıktan sonra kararın gereği yerine getirilirse, borçlu tahliye edilir.”

Bu madde, nafaka borçlusunun hem cezai hem de hukuki sorumluluğunu ortaya koymaktadır.

İştirak Nafakası Ödenmediğinde İzlenecek Yol

İştirak nafakasının ödenmemesi durumunda, nafaka alacaklısı şu adımları izlemelidir:

1. İcra Takibi Başlatılması: Nafaka alacaklısı, elindeki mahkeme ilamıyla birlikte icra dairesine başvurarak ilamlı icra takibi başlatır.

2. İcra Emrinin Tebliği: İcra dairesi, nafaka borçlusuna icra emri gönderir. Borçlunun bu emri tebliğ aldıktan sonra 7 gün içinde ödeme yapması gerekir.

3. Haciz İşlemleri: Ödeme yapılmazsa, borçlunun maaşına, banka hesaplarına ve malvarlığına haciz konulabilir.

4. Tazyik Hapsi Şikayeti: İcra takibine rağmen ödeme yapılmazsa, nafaka alacaklısı İcra Ceza Mahkemesi’ne şikayette bulunarak tazyik hapsi talep edebilir.

1 Ay Nafaka Ödenmezse Ne Olur?

Bir aylık iştirak nafakasının ödenmemesi, tazyik hapsi yaptırımının uygulanabilmesi için yeterli hukuki zemini oluşturmaktadır. Ancak bu durumun “suç” teşkil etmesi belirli koşullara bağlıdır.

Cari Nafaka Şartı

Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 2007/36 sayılı kararı ve Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 2023/9403 sayılı kararına göre, icra emrinin tebliğinden itibaren işleyen en az bir aylık nafaka borcunun muaccel hale gelmesiyle suç oluşur.

Bu durum şu anlama gelmektedir: Nafaka borçlusuna icra emri tebliğ edildikten sonra, tebliğ tarihi ile şikayet tarihi arasında en az bir aylık cari (güncel) nafaka borcu doğmuş olmalıdır. Aksi halde, suçun unsurları oluşmadığından beraat kararı verilir.

Şikayet Süreci

1 ay nafaka ödenmezse, nafaka alacaklısı icra ceza mahkemesine şikayette bulunabilir. Şikayet üzerine mahkeme şu hususları değerlendirir:

• Borçlunun ödeme gücü
• Nafakanın kaldırılması veya azaltılması davası olup olmadığı
• İcra emrinin usulüne uygun tebliğ edilip edilmediği
• Şikayet süresinin geçip geçmediği

Her Ay Ayrı Suç Oluşturur

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 2023/9403 sayılı kararında açıkça belirtildiği üzere, ödenmeyen her aya ilişkin nafaka borcu ayrı ayrı suç teşkil eder ve her biri için ayrı ceza verilebilir. Bu durum, nafaka borçlusunun uzun süre ödeme yapmaması halinde birden fazla tazyik hapsi cezasıyla karşılaşabileceği anlamına gelmektedir.

Erken Şikayet Durumu

Yargıtay 19. Ceza Dairesi’nin 2016/13011 sayılı kararına göre, eğer bir aylık süre dolmadan veya borç muaccel olmadan şikayet edilirse, suçun unsurları oluşmadığından beraat kararı verilir. Bu nedenle, şikayet zamanlamasına dikkat edilmesi büyük önem taşımaktadır.

1 Yıl Nafaka Ödenmezse Ne Olur?

Nafakanın uzun süre (örneğin 1 yıl) ödenmemesi durumunda, borcun niteliği ve uygulanacak yaptırım birikmiş nafaka ve cari nafaka ayrımına göre değişmektedir.

Birikmiş Nafaka Adi Alacak Sayılır

Yargıtay 16. Hukuk Dairesi’nin 2012/1999 ve 2009/4392 sayılı kararları ile 19. Ceza Dairesi’nin 2015/25048 sayılı kararında açıkça belirtildiği üzere, icra takibi başlatıldığı sırada geçmişe dönük birikmiş nafaka borçları adi alacak niteliğindedir.

Bu son derece önemli bir ayrımdır: Sadece geçmiş dönem (birikmiş) borçların ödenmemesi, tazyik hapsi cezasını gerektirmez. Birikmiş nafaka alacakları için yalnızca icra yoluyla tahsilat yapılabilir, ancak tazyik hapsi talep edilemez.

Cari Nafaka Takibi

1 yıl boyunca ödeme yapılmamışsa, alacaklı son aylara ilişkin (şikayet süresi içinde kalan) cari nafaka borçları için tazyik hapsi talep edebilir. Ancak geçmişte kalan ve şikayet süresi (3 ay) dolan aylar için ceza istenemez; bu alacaklar sadece haciz yoluyla tahsil edilebilir.

Şikayet Süresi ve Zamanaşımı

İİK’nın ilgili hükümleri uyarınca:

• Şikayet süresi: Fiilin öğrenildiği tarihten itibaren 3 ay
• Hak düşürücü süre: Yerine getirmeme fiilinin işlendiği tarihten itibaren 1 yıl

Dolayısıyla, 1 yıl önceki ödenmeyen nafaka için bugün ceza davası açılamaz. Ancak icra yoluyla tahsilat (haciz) işlemleri devam edebilir.

Nafaka Alacağı Zamanaşımı

Nafaka alacaklarının genel zamanaşımı süresi 10 yıldır. Bu süre içinde birikmiş nafaka alacakları için icra takibi başlatılabilir ve haciz işlemleri yapılabilir.

Tazyik Hapsi Nedir ve Nasıl Uygulanır?

Tazyik hapsi, nafaka borçlusunu borcunu ödemeye zorlamak amacıyla uygulanan bir disiplin tedbiridir. Klasik anlamda bir hapis cezası olmayıp, borçluyu ödemeye teşvik etme amacı taşır.

Tazyik Hapsinin Hukuki Niteliği

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 2023/893 sayılı kararına göre tazyik hapsi:

• Disiplin hapsi niteliğindedir
• Seçenek yaptırımlara çevrilemez
• Ertelenemez
• Adli sicil kaydına (sabıka) işlenmez
• Şartla tahliye hükümlerine tabi değildir

Tazyik Hapsi Süresi

İİK m. 344 gereğince, nafaka borçlusu hakkında en fazla 3 aya kadar tazyik hapsine hükmedilebilir. Ancak Yargıtay Ceza Genel Kurulu’nun 2006/231 sayılı kararı uyarınca, mahkemelerin sabit bir süre (örneğin “1 ay”) belirlemesi hatalıdır. Karar, “yükümlülük yerine getirilene kadar ve en çok 3 ay süreyle” şeklinde verilmelidir.

Tazyik Hapsi Şartları

Tazyik hapsine karar verilebilmesi için aşağıdaki şartların kümülatif olarak (hep birlikte) gerçekleşmesi gerekir:

1. Kesinleşmiş Nafaka Kararı: Nafakanın kesinleşmiş bir mahkeme kararına veya ara karara (tedbir nafakası gibi) dayanması gerekir.

2. İcra Takibi Başlatılması: Aylık nafakanın tahsili için icra takibine başlanmış olmalıdır.

3. Usulüne Uygun Tebligat: İcra emrinin borçluya (sanığa) usulüne uygun tebliğ edilmiş olması şarttır.

4. Cari Nafaka Borcunun Doğması: İcra emrinin tebliği ile şikâyet tarihi arasında işlemiş en az bir aylık cari (güncel) nafaka borcunun bulunması gerekir.

5. Şikayet Süresine Uyulması: Alacaklının, suçun işlendiğini öğrendiği tarihten itibaren 3 ay ve her halde işlenmesinden itibaren 1 yıl içinde şikâyet hakkını kullanması gerekir.

6. Nafakanın Kaldırılması Davası Bulunmaması: Nafaka borçlusu nafakanın kaldırılması veya azaltılması için dava açmamış olmalıdır.

Tebligatın Asile Yapılması Zorunluluğu

Bu husus son derece önemlidir: Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 2025/2071 ve 16. Hukuk Dairesi’nin 2011/6583 sayılı kararlarına göre, cezaların şahsiliği ilkesi gereği, icra emrinin borçlunun vekiline değil, bizzat borçluya (asile) tebliğ edilmesi şarttır.

Sadece vekile yapılan tebligatla tazyik hapsine karar verilemez. Bu durum, uygulamada sıkça yapılan hatalardan biridir ve nafaka alacaklılarının dikkat etmesi gereken kritik bir noktadır.

İcra Takibi Süreci

İştirak nafakası ödenmezse, nafaka alacaklısının başvurabileceği ilk yol icra takibidir. İştirak nafakası kesinleşmiş bir mahkeme kararına (ilama) dayandığından, ilamlı icra takibi yoluna başvurulması gerekir.

İlamlı İcra Takibinin Başlatılması

1. İcra Dairesine Başvuru: Nafaka alacaklısı, elindeki mahkeme ilamıyla birlikte herhangi bir icra dairesine başvurabilir. İİK m. 34 uyarınca, ilamlı icra takiplerinde her icra dairesi yetkilidir.

2. İcra Emrinin Gönderilmesi: İcra dairesi, nafaka borçlusuna icra emri gönderir. Bu emirde, borçlunun 7 gün içinde ödeme yapması gerektiği belirtilir.

3. Ödeme Süresi: Borçlu, icra emrinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde borcunu ödemek zorundadır.

Haciz İşlemleri

Borçlu 7 günlük süre içinde ödeme yapmazsa, alacaklının talebi üzerine haciz işlemleri başlatılır.

Maaş Haczi

Nafaka alacakları için maaş haczi özel bir düzenlemeye tabidir:

• Güncel (cari) nafaka borcu için borçlunun maaşının tamamına haciz konulabilir
• Birikmiş nafaka borcu için maaşın en fazla 1/4’ü haczedilebilir
• Emekli maaşları da nafaka borçları için haczedilebilir (bu, genel kuralın bir istisnasıdır)

Malvarlığı Haczi

Maaş haczi yetersiz kalırsa, borçlunun diğer malvarlığı değerlerine (taşınmazlar, taşınırlar, banka hesapları, araçlar vb.) haciz konulabilir.

Nafaka Alacağının Öncelik Hakkı

İİK m. 206/4-C uyarınca, aile hukukundan kaynaklanan nafaka alacaklıları sıra cetvelinde en üst sırada yer alır. Bu, nafaka alacaklısının diğer alacaklılardan önce alacağını tahsil etme hakkına sahip olduğu anlamına gelir.

Ayrıca, nafaka alacaklısı haciz işlemine katılmak için ayrı bir takip yapmaya gerek duymadan, zaten konmuş olan bir hacze dahil olabilir.

Tazyik Hapsini Engelleyen veya Kaldıran Durumlar

Yargıtay kararları ışığında, tazyik hapsinin uygulanmasını engelleyen veya verilen kararı bozan bazı özel durumlar bulunmaktadır.

1. Çocuğun Reşit Olması

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 2024/3096 ve 2023/1881 sayılı kararlarına göre, müşterek çocuk 18 yaşını doldurduğunda iştirak nafakası kendiliğinden sona erer. Bu tarihten sonraki ödenmeyen nafakalar için tazyik hapsi verilemez.

Ancak, çocuğun reşit olmasından önceki döneme ait birikmiş nafaka borçları için icra takibi devam edebilir.

2. Tebligat Usulsüzlüğü

Daha önce belirtildiği üzere, icra emrinin borçlunun vekiline değil, bizzat borçluya (asile) tebliğ edilmesi şarttır. Sadece vekile yapılan tebligatla tazyik hapsine karar verilemez.

3. Kısmi Ödeme

Yargıtay 16. Hukuk Dairesi’nin 2011/6530 sayılı kararına göre, nafaka borcunun tamamı ödenmelidir. Eksik yatırılan bedel (örneğin 300 TL yerine 150 TL) borcu söndürmediği için tazyik hapsi verilmesine engel değildir.

Ancak, Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 2024/3096 sayılı kararı uyarınca, borcun tamamı ödenirse dava ve ceza düşer.

4. Nafakanın Kaldırılması

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi’nin 2019/6624 sayılı kararına göre, şikâyet tarihinden önce nafakanın mahkeme kararıyla kaldırılmış olması durumunda tazyik hapsine karar verilemez.

5. Nafakanın Kaldırılması veya Azaltılması Davası

İİK m. 344/2 uyarınca, borçlunun nafakanın kaldırılması veya azaltılması talebiyle dava açmış olması halinde, hakim ileri sürülen sebepleri göz önünde bulundurarak tazyik hapsinin uygulanmasını davanın sonuna kadar erteleyebilir. Ancak bu erteleme hakimin takdirindedir.

Tazyik Hapsi Yargılaması

Nafaka alacaklısının şikayeti üzerine icra ceza mahkemesi tarafından yürütülen yargılama süreci belirli usul kurallarına tabidir.

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Tazyik hapsi talepli şikayet için görevli mahkeme İcra Ceza Mahkemesidir. Yetkili mahkeme ise icra takibinin başlatıldığı yer icra ceza mahkemesidir.

Duruşma Süreci

İcra mahkemesi, nafaka alacaklısının şikayeti üzerine duruşma günü belirler. Tarafların duruşmaya katılması zorunludur:

• Şikayetçi gelmezse: Şikayet hakkı düşer
• Borçlu gelmezse: Yokluğunda karar verilebilir (bu husus davetiyede belirtilir)

Yargılama Sonucu

Mahkeme, yargılama sonunda nafaka ilamına uyulmadığına ve tazyik hapsinin şartlarının gerçekleştiğine karar verirse, borçluyu tazyik hapsine mahkum eder.

Şikayetçi nafaka alacaklısının şikayetinden feragat etmesi, borçlunun nafakayı ödemesi veya nafaka borcunun itfa edilmiş olması durumunda dava ve ceza düşer.

İtiraz Yolu

İcra mahkemesi tarafından verilen tazyik hapsi kararlarına karşı, tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde itiraz edilebilir. İtiraz üzerine verilen karar kesindir.

Tazyik Hapsi Nafaka Borcunu Siler mi?

Bu soru, uygulamada en çok merak edilen konulardan biridir. Cevap açık ve nettir: Hayır, tazyik hapsi nafaka borcunu silmez.

Borç Devam Eder

Nafaka borçlusunun 3 aylık tazyik hapsini yatması, nafaka borcunu ödenmiş kılmaz. Üç aylık hapis cezasından sonra nafaka yükümlülüğü birikmiş nafaka borcu olarak devam edecektir.

Aynı Borç İçin Tekrar Ceza Verilemez

Önemli bir husus şudur: Aynı nafaka borcuna ilişkin yeniden şikayet yoluyla tazyik hapsi cezası verilemez. Ancak, sonraki aylarda ödenmeyen yeni nafaka borçları için ayrı şikayet ve tazyik hapsi söz konusu olabilir.

Birden Fazla Tazyik Hapsi Verilebilir mi?

Evet, tazyik hapsi birden fazla kez verilebilir. Kanunda belirtilen sürelere uymak kaydıyla, ödenmeyen her aya ilişkin tazyik hapsi talep edilebilir. Nafaka ödenmesi aylık olarak kararlaştırılmışsa, borcun her ay ödenmesi gerektiğinden her ay için nafaka ödenmemesi yeniden bir suç oluşturur.

Birikmiş Nafaka İcra Takibi

Birikmiş nafaka alacakları için özel düzenlemeler bulunmaktadır.

Birikmiş Nafaka Nedir?

Birikmiş nafaka, geçmiş dönemlerde ödenmesi gerekirken ödenmemiş ve biriken nafaka borçlarını ifade eder. İcra emrinin tebliğinden önceki döneme ait nafaka borçları “birikmiş nafaka” olarak değerlendirilir.

Birikmiş Nafaka İçin İcra Takibi

Birikmiş nafaka için ilgili icra dairesine başvurarak icra takibi başlatılabilir. Bu takipte dikkat edilmesi gereken hususlar:

• Zamanaşımı: 10 yıllık zamanaşımı süresi dolmamış olmalıdır
• Tazyik hapsi: 3 aydan önceki alacaklar için icra takibi başlatılabilse de tazyik hapsi istenemez
• Maaş haczi: Birikmiş nafaka için maaşın en fazla 1/4’ü haczedilebilir (güncel nafaka için tamamı haczedilebilir)

Öncelik Hakkı

Birikmiş nafaka alacakları da icra takibi ve haciz işlemleri bakımından öncelik hakkına sahiptir. Diğer alacaklıların önüne geçerek tahsilat yapılabilir.

Dikkat Edilmesi Gereken Önemli Hususlar

İştirak nafakası ödenmezse sürecinde dikkat edilmesi gereken kritik noktalar şunlardır:

1. Takip Tarihinden İtibaren İşleyecek Nafakaların Tahsili: İcra takibi hazırlanırken “takip tarihinden itibaren işleyecek nafakaların tahsili” talep edilmelidir. Aksi halde nafakalar aynı icra dosyasından tahsil edilemez.

2. Faiz Hesaplaması: Nafaka hesaplaması yapılırken her ay için ödenecek nafakanın faizi ayrıca gösterilmelidir.

3. Takibi Kim Yapabilir: Nafaka icra takibini velayeti alan eş veya reşit olan çocuk yapabilir.

4. Faizin Başlangıcı: Nafaka alacağı muaccel hale gelmedikçe faiz işlemez.

5. Evlenme Halinde: Nafaka alacaklısı evlenirse evlenme ile nafaka borcu sona erer. Ancak önceden biriken nafaka borçları varlığını sürdürür.

6. Tebligat Adresi: Borçlunun adres değişikliğini bildirmemesi durumunda eski adrese yapılan tebligat geçerli sayılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. İştirak nafakası kaç ay ödenmezse hapis cezası verilir?

En az 1 aylık cari nafaka borcunun ödenmemesi halinde, icra ceza mahkemesine şikayet yoluyla tazyik hapsi talep edilebilir. Şikayet süresi, fiilin öğrenildiği tarihten itibaren 3 ay ve her halde işlenmesinden itibaren 1 yıldır.

2. Birikmiş nafaka İçin tazyik hapsi verilebilir mi?

Hayır, icra emrinin tebliğinden önceki birikmiş nafaka borçları için tazyik hapsi verilemez. Birikmiş nafakalar adi alacak niteliğinde olup, yalnızca haciz yoluyla tahsil edilebilir.

3. Tazyik hapsi yatınca nafaka borcu biter mi?

Hayır, tazyik hapsi nafaka borcunu silmez. 3 aylık hapis cezası yatıldıktan sonra bile nafaka borcu birikmiş alacak olarak devam eder.

4. Nafaka borcu İçin emekli maaşına haciz konulabilir mi?

Evet, nafaka alacakları için emekli maaşına haciz konulabilir. Bu, genel kuralın önemli bir istisnasıdır.

5. Çocuk 18 yaşını doldurunca nafaka borcu düşer mi?

Çocuğun 18 yaşını doldurmasıyla iştirak nafakası yükümlülüğü sona erer. Ancak, reşit olmadan önceki döneme ait birikmiş nafaka borçları devam eder ve tahsil edilebilir.

6. İcra emri vekile tebliğ edilirse tazyik hapsi verilebilir mi?

Hayır, cezaların şahsiliği ilkesi gereği icra emrinin borçluya bizzat (asile) tebliğ edilmesi şarttır. Sadece vekile yapılan tebligatla tazyik hapsi verilemez.

7. Nafakanın kaldırılması davası açılırsa tazyik hapsi ertelenir mi?

Borçlunun nafakanın kaldırılması veya azaltılması davası açması halinde, hakim tazyik hapsinin uygulanmasını davanın sonuna kadar erteleyebilir. Ancak bu erteleme hakimin takdirindedir.

8. Nafaka borcunun bir kısmını ödesem ceza düşer mi?

Hayır, nafaka borcunun tamamı ödenmelidir. Kısmi ödeme, tazyik hapsi cezasının verilmesine engel değildir. Ancak borcun tamamı ödenirse dava ve ceza düşer.

9. Tazyik hapsi kararına İtiraz edebilir miyim?

Evet, icra mahkemesi tarafından verilen tazyik hapsi kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren 7 gün içinde itiraz edilebilir. İtiraz üzerine verilen karar kesindir.

10. Nafaka alacağının zamanaşımı süresi nedir?

Nafaka alacaklarının zamanaşımı süresi 10 yıldır. Bu süre içinde birikmiş nafaka alacakları için icra takibi başlatılabilir.

11. Nafaka borcu nedeniyle eve haciz konulabilir mi?

Maaş haczi yetersiz kalırsa, borçlunun taşınmaz mallarına (evine) haciz konulabilir. Ancak bu genellikle son çare olarak uygulanır.

12. Güncel nafaka İçin maaşın ne kadarı haczedilebilir?

Güncel (cari) nafaka borcu için borçlunun maaşının tamamına haciz konulabilir. Bu, diğer alacaklara kıyasla önemli bir ayrıcalıktır.

13. Nafaka İcra takibi ne kadar sürer?

Nafaka icra takibi genellikle 2-6 ay arasında sürmektedir. Süre, icra dairesinin iş yoğunluğuna ve borçlunun itiraz edip etmemesine göre değişebilir.

14. Tazyik hapsi cezası adli sicile İşler mi?

Hayır, tazyik hapsi disiplin hapsi niteliğinde olduğundan adli sicil kaydına (sabıka) işlenmez.

15. Nafaka ödememe şikayeti nereye yapılır?

Nafaka ödememe şikayeti, icra takibinin başlatıldığı yer icra ceza mahkemesine yapılır. Şikayet savcılığa değil, doğrudan mahkemeye yapılmalıdır.

Sonuç

İştirak nafakası ödenmezse karşılaşılacak hukuki süreçler, hem nafaka alacaklısı hem de borçlu açısından ciddi sonuçlar doğurabilecek niteliktedir. İcra takibi, maaş ve malvarlığı haczi ile tazyik hapsi gibi yaptırımlar, nafaka yükümlülüğünün yerine getirilmesini sağlamak amacıyla kanun koyucu tarafından düzenlenmiştir.

Özellikle şu hususların altını çizmek gerekmektedir: Cari nafaka ile birikmiş nafaka ayrımı, tebligatın asile yapılması zorunluluğu, şikayet süreleri ve çocuğun reşit olmasının etkileri, uygulamada en çok karşılaşılan ve hak kayıplarına yol açabilen konulardır.

Nafaka alacaklıları, haklarını korumak için zamanında ve usulüne uygun şekilde icra takibi başlatmalı ve gerektiğinde tazyik hapsi talebinde bulunmalıdır. Nafaka borçluları ise yükümlülüklerini yerine getirerek hem hukuki hem de cezai yaptırımlardan kaçınabilir.

Kaynakça

Mevzuat

• 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu, m. 182
• 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu, m. 34, 38, 83, 101, 140, 206, 344, 353, 354

Yargıtay Kararları

• Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2007/36, K. 2007/38, T. 20.02.2007
• Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2006/231
• Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2023/5916, K. 2023/4872, T. 12.09.2023
• Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2023/9403, K. 2024/68, T. 09.01.2024
• Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2023/5270, K. 2023/5343, T. 26.09.2023
• Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2023/893, K. 2023/837, T. 14.02.2023
• Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2024/3096, K. 2024/5048, T. 21.05.2024
• Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2023/1881, K. 2023/1415, T. 07.03.2023
• Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2025/2071, K. 2025/3625, T. 06.05.2025
• Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2019/6624, K. 2019/9977, T. 12.06.2019
• Yargıtay 12. Hukuk Dairesi, E. 2020/4652, K. 2020/6968, T. 15.09.2020
• Yargıtay 16. Hukuk Dairesi, E. 2012/1999, K. 2012/5199, T. 11.06.2012
• Yargıtay 16. Hukuk Dairesi, E. 2009/4392, K. 2009/4761, T. 29.06.2009
• Yargıtay 16. Hukuk Dairesi, E. 2011/6530, K. 2011/9259, T. 19.12.2011
• Yargıtay 16. Hukuk Dairesi, E. 2011/6583, K. 2011/8833, T. 13.12.2011
• Yargıtay 19. Ceza Dairesi, E. 2015/25048, K. 2016/18253, T. 18.05.2016
• Yargıtay 19. Ceza Dairesi, E. 2016/13011, K. 2017/2324, T. 16.03.2017

Akademik Kaynaklar

• GÜNCAN, Hilal Nur (2019), Türk Hukukunda Tedbir, Yoksulluk ve İştirak Nafakası, Yüksek Lisans Tezi
• SAVAŞ, Yağmur (2023), İştirak Nafakası, Yüksek Lisans Tezi
• TUNA, Mihriban (2024), İcra Suçları, Yüksek Lisans Tezi
• SIRMA, Özgecan (2021), Yoksulluk ve İştirak Nafakası, Yüksek Lisans Tezi
• UYAR, Talih (2010), “Takip Hukukunda ‘Nafaka Borcunu Ödememe’ Suçu (İİK m. 344)”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi