Boşanma sürecinde en çok merak edilen konulardan biri, dava açıldıktan sonra edinilen malların akıbetinin ne olacağıdır. “Boşanma davası devam ederken aldığım ev paylaşılır mı?”, “Dava sürerken kazandığım para eşime gider mi?” gibi sorular sıkça karşımıza çıkmaktadır.
Bu rehberde, boşanma davası açıldıktan sonra edinilen malların hukuki durumunu, mal rejiminin sona erme anını, Yargıtay’ın güncel kararlarını ve dikkat edilmesi gereken önemli noktaları detaylı şekilde inceleyeceğiz.
Temel Kural: Mal Rejimi Dava Tarihinde Sona Erer
Türk Medeni Kanunu’nun 225. maddesinin 2. fıkrası, mal rejiminin sona erme anını açıkça düzenlemektedir:
“Mahkemece evliliğin iptal veya boşanma sebebiyle sona erdirilmesine veya mal ayrılığına geçilmesine karar verilmesi hâllerinde, mal rejimi dava tarihinden geçerli olmak üzere sona erer.”
Bu hüküm, boşanma davalarında mal paylaşımının kesin sınırını belirleyen kritik bir düzenlemedir.
Ne Anlama Geliyor?
- Mal rejimi, boşanma kararının kesinleştiği tarihte değil, boşanma davasının açıldığı tarihte sona erer
- Dava tarihinden sonra edinilen mallar, kişisel mal niteliğindedir
- Bu mallar, mal paylaşımına (katılma alacağı hesabına) dahil edilmez
Özge Arık (2020): “Mal rejimi sona erdikten sonra, örneğin boşanma davası açıldıktan sonra edinilen mallar artık kişisel mal kabul edilecektir. Maddede belirtilen sona erme sebeplerinden herhangi biri nedeniyle, mal rejiminin sona ermesinden sonra edilen mal kim tarafından alınmışsa onun kişisel malı sayılır.”
Yargıtay’ın Yerleşik İçtihadı
Yargıtay, bu konuda istikrarlı bir içtihat geliştirmiştir.
Yargıtay 8. HD, 2016/2980 E., 2018/13159 K.: Mal rejiminin sona ermesinden sonra edinilen malların “kişisel mal” niteliğinde olduğunu ve bu nedenle tasfiyeye konu edilemeyeceğini hükme bağlamıştır.
Yargıtay 8. HD, 2015/7527 E., 2017/366 K.: “Mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarih itibarıyla sona ermiştir (TMK 225/son). Tasfiyeye konu edilen araç ise mal rejimi sona erdikten sonraki bir tarih olan 22.06.2010 tarihinde davalı eş adına satın alınmıştır. Edinme tarihi itibariyle mal rejimi sona ermiştir.”
Somut Örnekler: Yargıtay Kararlarından
| Mal Türü | Durum | Yargıtay Kararı |
|---|---|---|
| Banka Mevduatı | Dava tarihinde hesapta bulunan miktar tasfiyeye dahil, sonradan yatırılan tutarlar hariç | 8.HD 2016/779 E. |
| Taşınmaz | Dava sonrası satın alınan ve tapuya tescil edilen taşınmazlar tasfiye dışı | 8.HD 2016/18203 E. |
| Araç | Dava sonrası alınan araçlar kişisel mal sayılır | 8.HD 2011/6811 E. |
| Fon/Rezerv | Dava sonrası ödenen fon rezervleri tasfiye dışı | 8.HD 2014/9071 E. |
Malların Mevcudiyeti ve Değeri: İki Farklı Zaman Dilimi
Tasfiye sürecinde iki farklı tarih önem taşır:
1. Malların Mevcudiyeti → Dava Tarihi
TMK m. 228 uyarınca, eşlerin kişisel malları ile edinilmiş malları, mal rejiminin sona ermesi anındaki (yani dava tarihindeki) durumlarına göre belirlenir.
2. Malların Değeri → Tasfiye (Karar) Tarihi
TMK m. 235 uyarınca, mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut olan edinilmiş mallar, tasfiye anındaki değerleriyle hesaba katılır.
Merve Sümeyye Bulut (2024): “Eşlerin kişisel malları ile edinilmiş malları, mal rejiminin sona ermesi anındaki durumlarına göre ayrılır. Mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut olan edinilmiş mallar, tasfiye anındaki değerleriyle hesaba katılırlar.”
Pratik Sonuç
| Kriter | Esas Alınan Tarih |
|---|---|
| Malın varlığı/mevcudiyeti | Boşanma davasının açıldığı tarih |
| Malın değeri | Tasfiye (karar) tarihi |
| Borçların tespiti | Dava tarihi (ancak dava sonrası ödemeler düşülür) |
Özel Durum: Boşanma Davasının Reddi
Boşanma davasının reddedilmesi halinde durum tamamen farklıdır.
Aslı Hikmet Başaran (2011): “Boşanma davası reddedildiğinde; evlilik birliğinin devam etmesi dolayısıyla eşlerin evlilik birliği devam ettiği sürece edinilen mallardan tasfiyede katılma alacağı doğacağından, boşanma davasının açıldığı tarih ile davanın reddedildiği dönem arasında edinilen mallar tasfiyede hesaba dahil edilecektir.”
Özet Tablo: Davanın Sonucuna Göre Malların Durumu
| Dava Sonucu | Dava Süresince Edinilen Malların Durumu |
|---|---|
| Boşanma kararı verilirse | Kişisel mal – Tasfiye dışı |
| Dava reddedilirse | Edinilmiş mal – Tasfiyeye dahil |
Karşı Dava ve Birden Fazla Dava Durumu
Eşlerin karşılıklı olarak boşanma davası açması halinde, mal rejiminin hangi tarihte sona ereceği hangi davanın kabul edildiğine göre değişir.
Süleyman Semih Demir (2025):
| Senaryo | Mal Rejiminin Sona Erme Tarihi |
|---|---|
| Asıl dava kabul, karşı dava ret | Asıl davanın açıldığı tarih |
| Asıl dava ret, karşı dava kabul | Karşı davanın açıldığı tarih |
| Her iki dava da kabul | İlk açılan davanın tarihi |
Kredi Borcu Devam Eden Mallar
Boşanma davası açılmadan önce alınan bir malın kredi borcu, dava tarihinden sonra da devam edebilir. Bu durumda ne olur?
Yargıtay 8. HD, 2017/6951 E., 2019/1584 K.: Dava sonrasına sarkan taksit ödemeleri, tasfiye sırasında borç olarak düşülür. Bu durum, dava sonrası yapılan ödemelerin malın paylaşım oranını etkileyebileceğini göstermektedir.
Pratik Örnek
- Ev, boşanma davası açılmadan önce 1.000.000 TL’ye alınmış
- Dava tarihinde kalan kredi borcu: 400.000 TL
- Dava tarihinden sonra ödenen taksitler: 200.000 TL
- Tasfiye tarihinde evin değeri: 3.000.000 TL
Hesaplama:
- Tasfiyeye konu değer: 3.000.000 TL
- Düşülecek borç: 400.000 TL (dava tarihindeki)
- Dava sonrası ödenen 200.000 TL ayrıca talep edilebilir (sebepsiz zenginleşme)
Dava Öncesi Mal Kaçırma: TMK 229
Dava tarihinden hemen önce, katılma alacağını azaltmak kastıyla elden çıkarılan değerler için özel bir düzenleme vardır.
TMK m. 229: Aşağıdaki değerler, edinilmiş mallara değer olarak eklenir:
- Mal rejiminin sona ermesinden önceki 1 yıl içinde diğer eşin rızası olmadan yapılan olağan hediyeler dışındaki karşılıksız kazandırmalar
- Diğer eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirler
Yargıtay 8. HD, 2014/17630 E., 2014/19709 K.: Bu istisna, dava tarihinden sonra edinilen yeni malları değil, mevcut malların kötüniyetle devrini kapsamaktadır.
Mal Kaçırmaya Karşı Koruma Önlemleri
- Aile konutu şerhi konulması
- İhtiyati tedbir kararı alınması
- Mal rejimi davası açılarak mallar üzerine tedbir konulması
Görevli Mahkeme: Aile Mahkemesi mi, Genel Mahkeme mi?
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, 2014/48 E., 2014/554 K.: Mal rejiminin sona ermesinden sonra edinilen taşınmazlara ilişkin uyuşmazlıkların “mal rejimi hükümleri” kapsamında olmadığını, bu nedenle Aile Mahkemelerinin görev alanına girmediğini belirtmiştir.
Yargıtay 8. HD, 2015/7527 E., 2017/366 K.: “Talep, genel hükümlere dayalı olarak alacak niteliğinde olup mal rejiminin tasfiyesine ilişkin bulunmadığından, anılan istek bakımından 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanunun 4. maddesi uyarınca Aile Mahkemesi görevli bulunmamaktadır.”
Özet Tablo: Görevli Mahkeme
| Talep Konusu | Görevli Mahkeme | Hukuki Dayanak |
|---|---|---|
| Dava tarihinde mevcut mallar | Aile Mahkemesi | TMK (Mal Rejimi Hükümleri) |
| Dava sonrası edinilen mallar | Asliye Hukuk Mahkemesi | TBK (Sebepsiz Zenginleşme) |
| Evlilik öncesi edinilen mallar | Asliye Hukuk Mahkemesi | TBK (Sebepsiz Zenginleşme) |
Nişanlılık Döneminde Edinilen Mallar
Eşlerin evlenmeden önce, özellikle nişanlılık döneminde birlikte yaşadıkları ve mal edindikleri görülmektedir.
Yargıtay 8. HD, 2013/20881 E., 2015/4802 K.: “Medeni Kanunun yasal görmediği birliktelikler sırasında edinilen mallara yönelik olarak da, evlilik birliği içinde edinilen mallara ilişkin olan kurallara ve değerlendirmelere dayanılarak katkı payı alacağı, değer artış payı alacağı ve katılma alacağı istekli talepte bulunulamaz.”
Nişanlılık Döneminde Mal Edinme Durumu
| Dönem | Ödeme Zamanı | Talep Yolu |
|---|---|---|
| Nişanlılık dönemi | Nikah öncesi ödemeler | Genel mahkeme (Sebepsiz zenginleşme) |
| Nişanlılık dönemi | Nikah sonrası ödemeler | Aile mahkemesi (Mal rejimi) |
Kooperatif Üyelikleri ve Fon Ödemeleri
Yargıtay 2. HD, 2022/9468 E., 2023/6494 K.: Boşanma davasından sonra edinildiği savunulan taşınmazın, aslında dava öncesi bir kooperatif üyeliğine dayandığı ve ödemelerinin yapıldığı tespit edilirse “edinilmiş mal” sayılabileceği, ancak tamamen dava sonrası sıfırdan yapılan edinimlerin paylaşılmayacağı vurgulanmıştır.
Kooperatif Üyeliğinde Değerlendirme
| Durum | Hukuki Sonuç |
|---|---|
| Üyelik ve ödemeler dava öncesi | Edinilmiş mal – Tasfiyeye dahil |
| Üyelik dava öncesi, ödemeler dava sonrası | Kısmen edinilmiş mal |
| Üyelik ve ödemeler tamamen dava sonrası | Kişisel mal – Tasfiye dışı |
Bekletici Mesele ve Tasfiye Süreci
ÖNEMLİ: Boşanma davası açılmasıyla mal rejimi sona erse de, tasfiyenin yapılabilmesi için boşanma davasının kabulle sonuçlanması ve kesinleşmesi şarttır.
Yargıtay 2. HD, 2014/21425 E., 2015/6176 K.: Boşanma davası kesinleşmeden mal rejimi tasfiyesi yapılamaz; bu nedenle mal rejimi davalarında boşanma davasının sonucu “bekletici mesele” yapılır.
Özge Arık (2020): “Uygulamada mal rejiminin sona erdiği tarihten sonra edinilen taşınmazlar için de talepte bulunulduğu görülmektedir. Bu durumda mahkemece yapılması gereken, mal rejiminin sona erdiği tarihten sonraki talepler yönünden davanın tefrik edilerek bu talepler açısından görevsizlik kararı vermektir.”
Somut Hesaplama Örneği
Örnek Olay:
- Boşanma davası açılma tarihi: 15.03.2024
- Kocanın dava tarihinde mevcut malları: 2.000.000 TL değerinde ev, 500.000 TL banka hesabı
- Kocanın dava sonrası aldığı araç (01.06.2024): 800.000 TL
- Kadının dava tarihinde mevcut malları: 300.000 TL banka hesabı
- Tasfiye tarihi: 15.01.2025
- Evin tasfiye tarihindeki değeri: 3.000.000 TL
Tasfiyeye Dahil Edilecek Mallar:
| Mal | Dava Tarihinde Mevcut mi? | Tasfiyeye Dahil mi? | Tasfiye Değeri |
|---|---|---|---|
| Ev | ✅ Evet | ✅ Evet | 3.000.000 TL |
| Banka (Koca) | ✅ Evet | ✅ Evet | 500.000 TL |
| Araç (Dava sonrası) | ❌ Hayır | ❌ Hayır | – |
| Banka (Kadın) | ✅ Evet | ✅ Evet | 300.000 TL |
Hesaplama:
- Kocanın artık değeri: 3.000.000 + 500.000 = 3.500.000 TL
- Kadının artık değeri: 300.000 TL
- Kadının kocanın artık değerinden alacağı: 3.500.000 / 2 = 1.750.000 TL
- Kocanın kadının artık değerinden alacağı: 300.000 / 2 = 150.000 TL
- Kadının net katılma alacağı: 1.750.000 – 150.000 = 1.600.000 TL
NOT: Dava sonrası alınan 800.000 TL değerindeki araç hesaba dahil edilmez.
Anlaşmalı Boşanmada Feragat
Yargıtay 2. HD, 2023/4621 E., 2024/1523 K.: Anlaşmalı boşanma protokolünde “mal rejiminden kaynaklı haklardan feragat” edilmesi durumunda, derdest bir boşanma davası olsa dahi yeni bir paylaşım talebi dürüstlük kuralına aykırı bulunarak reddedilebilmektedir.
Sık Sorulan Sorular (SSS)
Boşanma davası açıldıktan sonra edinilen mallar mal paylaşımına dahil edilir mi?
Hayır. TMK m. 225/2 uyarınca mal rejimi, boşanma davasının açıldığı tarihte sona erer. Bu tarihten sonra edinilen mallar kişisel mal niteliğindedir ve mal paylaşımına (katılma alacağı hesabına) dahil edilmez.
Boşanma davası devam ederken aldığım ev paylaşılır mı?
Hayır. Boşanma davası açıldıktan sonra satın aldığınız ev, sizin kişisel malınız sayılır. Diğer eşin bu mal üzerinde katılma alacağı hakkı yoktur.
Dava tarihi mi, karar tarihi mi önemli?
Dava tarihi önemlidir. Malların mevcudiyeti (hangi malların paylaşılacağı) dava tarihine göre belirlenir. Ancak bu malların değeri, tasfiye (karar) tarihindeki değerleri üzerinden hesaplanır.
Boşanma davası reddedilirse ne olur?
Dava reddedilirse, mal rejimi hiç kesintiye uğramamış gibi devam eder. Bu durumda, dava süresince edinilen mallar da “edinilmiş mal” sayılır ve ileride açılacak tasfiye davasında hesaba dahil edilir.
Dava sonrası edinilen mallara katkıda bulunduysam ne yapabilirim?
Bu durumda Aile Mahkemesinde değil, Asliye Hukuk Mahkemesinde “sebepsiz zenginleşme” hükümlerine dayanarak dava açabilirsiniz. TMK mal rejimi hükümleri bu mallara uygulanmaz.
Eşim dava açılmadan önce mal kaçırdıysa ne olur?
TMK m. 229 uyarınca, mal rejiminin sona ermesinden önceki 1 yıl içinde diğer eşin rızası olmadan yapılan karşılıksız kazandırmalar ve katılma alacağını azaltmak kastıyla yapılan devirler, edinilmiş mallara değer olarak eklenir. Bu mallar yokmuş gibi değil, varmış gibi hesaplama yapılır.
Nişanlılık döneminde edinilen mallar paylaşılır mı?
Hayır. Nikah öncesi dönemde edinilen mallar, mal rejimi kapsamında değildir. Bu mallara ilişkin talepler, genel mahkemelerde sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre ileri sürülebilir.
Kredi borcu devam eden mallar nasıl paylaşılır?
Dava tarihinde mevcut olan mal tasfiyeye dahil edilir, ancak dava tarihindeki kredi borcu düşülür. Dava tarihinden sonra ödenen taksitler için ayrıca sebepsiz zenginleşme davası açılabilir.
Mal rejimi davası ne zaman açılır?
Mal rejimi davası, boşanma kararının kesinleşmesinden sonra veya boşanma davası ile birlikte açılabilir. Ancak boşanma davası kesinleşmeden mal rejimi tasfiyesi yapılamaz; boşanma davası bekletici mesele yapılır.
Karşı dava açılırsa mal rejimi hangi tarihte sona erer?
Kabul edilen davanın açıldığı tarihte sona erer. Her iki dava da kabul edilirse, ilk açılan davanın tarihi esas alınır.
Kooperatif üyeliği dava öncesine dayanıyorsa ne olur?
Kooperatif üyeliği ve ödemeleri dava öncesine dayanıyorsa, dava sonrası tescil edilmiş olsa bile taşınmaz “edinilmiş mal” sayılabilir. Önemli olan üyeliğin ve ödemelerin yapıldığı tarihtir.
Hangi mahkeme görevlidir?
Dava tarihinde mevcut mallara ilişkin talepler için Aile Mahkemesi, dava sonrası edinilen mallara ilişkin talepler için Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir.
Özet Tablo: Dava Tarihine Göre Malların Durumu
| Edinilme Zamanı | Malın Niteliği | Tasfiyeye Dahil mi? | Görevli Mahkeme |
|---|---|---|---|
| Evlilik öncesi | Kişisel mal | ❌ Hayır | Asliye Hukuk |
| Evlilik içi (dava öncesi) | Edinilmiş mal | ✅ Evet | Aile Mahkemesi |
| Dava sonrası | Kişisel mal | ❌ Hayır | Asliye Hukuk |
Sonuç ve Öneriler
Boşanma davası açıldıktan sonra edinilen mallar, Türk Medeni Kanunu’nun 225. maddesi uyarınca mal paylaşımına dahil edilmez. Dava tarihi, mal rejiminin sona erdiği “kesin sınır” olup, bu tarihten sonra eşlerin kendi emekleri veya kazançlarıyla edindikleri mallar kişisel mal niteliğindedir.
Pratik Öneriler:
- Dava tarihini doğru tespit edin – Mal rejiminin sona erme tarihi için dava açılış tarihi kritiktir
- Malların mevcudiyetini belgeleyin – Dava tarihinde hangi malların mevcut olduğunu ispatlayın
- Kredi borçlarını takip edin – Dava sonrası ödemeler için ayrı dava açılabilir
- Mal kaçırmaya karşı tedbir alın – İhtiyati tedbir ve aile konutu şerhi başvurusu yapın
- Görevli mahkemeye dikkat edin – Dava sonrası mallar için Asliye Hukuk Mahkemesine başvurun
- Uzman avukat desteği alın – Karmaşık hesaplamalar ve usul kuralları için profesyonel yardım şarttır
Kaynakça
Mevzuat
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK m. 225, 228, 229, 235)
- 4787 sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanun
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (Sebepsiz Zenginleşme Hükümleri)
Yargıtay Kararları
- Yargıtay HGK, 2014/48 E., 2014/554 K., 30.04.2014
- Yargıtay HGK, 2019/335 E., 2022/850 K., 07.06.2022
- Yargıtay 2. HD, 2010/21666 E., 2011/17774 K., 01.11.2011
- Yargıtay 2. HD, 2014/21425 E., 2015/6176 K., 31.03.2015
- Yargıtay 2. HD, 2022/9468 E., 2023/6494 K., 25.12.2023
- Yargıtay 2. HD, 2023/4621 E., 2024/1523 K., 06.03.2024
- Yargıtay 8. HD, 2011/6811 E., 2011/7727 K., 27.12.2011
- Yargıtay 8. HD, 2012/9614 E., 2013/4584 K., 28.03.2013
- Yargıtay 8. HD, 2013/12977 E., 2013/16401 K., 12.11.2013
- Yargıtay 8. HD, 2013/20881 E., 2015/4802 K., 23.02.2015
- Yargıtay 8. HD, 2014/9071 E., 2014/13425 K., 24.06.2014
- Yargıtay 8. HD, 2014/17630 E., 2014/19709 K., 03.11.2014
- Yargıtay 8. HD, 2015/7527 E., 2017/366 K., 17.01.2017
- Yargıtay 8. HD, 2015/7981 E., 2015/17457 K., 06.10.2015
- Yargıtay 8. HD, 2016/779 E., 2016/11031 K., 22.06.2016
- Yargıtay 8. HD, 2016/2007 E., 2018/11125 K., 11.04.2018
- Yargıtay 8. HD, 2016/2980 E., 2018/13159 K., 24.05.2018
- Yargıtay 8. HD, 2016/9971 E., 2018/16995 K., 09.10.2018
- Yargıtay 8. HD, 2016/18203 E., 2018/11821 K., 30.04.2018
- Yargıtay 8. HD, 2017/6951 E., 2019/1584 K., 18.02.2019
Akademik Kaynaklar
- Arık, Özge (2020). Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminin Tasfiyesinde Artık Değer ve Hesaplanması
- Başaran, Aslı Hikmet (2011). Türk Hukukunda Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminin Boşanmaya Dayalı Tasfiyesi
- Bulut, Merve Sümeyye (2024). Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi ve Sağ Kalan Eşin Bu Kapsamdaki Hakları
- Demir, Süleyman Semih (2025). Edinilmiş Mallar
- Ekici, Sevilay (2023). Türk Medeni Kanunu ve Yargıtay Kararlarına Göre Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminin Tasfiyesi
- Pergel Maşacıoğlu, Safiye (2025). Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminde Değer Artış Payı Alacağı
- Savaş Öztürk, Halime (2022). Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminin Sona Ermesi ve Tasfiye
- Yıldız, Mustafa Batuhan (2018). Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminin Tasfiyesi
- Yılmaz Biçimli, Serap (2023). Edinilmiş Mallara Katılma Rejiminin Sona Ermesi ve Tasfiyesi
Son Güncelleme: Ocak 2026
Bu makale bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Somut durumunuz için mutlaka bir avukata başvurunuz.
