E-Devlet Üzerinden Boşanma Davası Açılabilir Mi?

2025 Güncel Rehber: UYAP Vatandaş Portalı, E-İmza, Harç ve Masraflar

Dijitalleşen dünyamızda artık pek çok resmi işlem internet üzerinden gerçekleştirilebilmektedir. Bu durum vatandaşların aklına haklı olarak şu soruyu getirmektedir: “E-Devlet üzerinden boşanma davası açılabilir mi?” Bu sorunun yanıtı hem evet hem hayır olarak verilebilir. Doğrudan e-Devlet portalı üzerinden boşanma davası açmak mümkün değildir; ancak e-Devlet aracılığıyla UYAP Vatandaş Portalı’na erişerek ve elektronik imza (e-imza) kullanarak online ortamda boşanma davası açılabilmektedir.

TÜİK verilerine göre Türkiye’de her yıl yaklaşık 180.000 çift boşanmakta olup, bu sürecin hızlı ve pratik şekilde başlatılabilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu kapsamlı rehberde, 2025 yılı güncel bilgileriyle e-Devlet ve UYAP üzerinden boşanma davası açma sürecini, gerekli belgeleri, harç ve masrafları, e-imza alma prosedürünü ve dikkat edilmesi gereken tüm hukuki detayları ele alacağız.

E-Devlet ve UYAP Arasındaki Fark Nedir?

Vatandaşların sıklıkla karıştırdığı bu iki sistem aslında birbirinden farklı işlevlere sahiptir. Bu farkı anlamak, boşanma davası açma sürecinde doğru adımları atmanız için kritik öneme sahiptir.

E-Devlet Kapısı (turkiye.gov.tr)

E-Devlet Kapısı, vatandaşların çeşitli kamu hizmetlerine tek bir noktadan erişebileceği dijital platformdur. Bu portal üzerinden nüfus kayıt örneği, adli sicil kaydı, vergi borcu sorgulama gibi işlemler yapılabilir. Ancak e-Devlet üzerinden doğrudan boşanma davası açmak mümkün değildir. E-Devlet, UYAP sistemine giriş için bir kimlik doğrulama aracı olarak kullanılmaktadır.

UYAP Vatandaş Portalı (vatandas.uyap.gov.tr)

Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP), Adalet Bakanlığı tarafından geliştirilen ve yargı süreçlerinin elektronik ortamda yürütülmesini sağlayan kapsamlı bir sistemdir. UYAP Vatandaş Portalı üzerinden e-imza veya mobil imza ile boşanma davası dahil çeşitli hukuk davaları açılabilmektedir.

Boşanma Davası Açma Yöntemleri

2025 yılı itibarıyla Türkiye’de boşanma davası açmanın iki temel yöntemi bulunmaktadır:

UYAP Üzerinden Boşanma Davası Açma: Adım Adım Rehber

Adım 1: E-İmza veya Mobil İmza Edinme

UYAP üzerinden dava açabilmek için mutlaka elektronik imza (e-imza) veya mobil imza sahibi olmanız gerekmektedir. 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu uyarınca, e-imza ıslak imza ile aynı hukuki geçerliliğe sahiptir.

E-İmza Nasıl Alınır?

1. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafından yetkilendirilmiş Elektronik Sertifika Hizmet Sağlayıcıları’ndan (ESHS) birine başvurun.
2. Kimlik belgelerinizi ve gerekli evrakları hazırlayın.
3. Online ön başvuru yapın veya doğrudan yetkili merkeze gidin.
4. E-imza sertifikanızı ve USB token cihazınızı teslim alın.
5. Bilgisayarınıza gerekli sürücüleri ve UYAP Editör programını kurun.

Mobil İmza Alternatifi: GSM operatörünüz (Turkcell, Vodafone, Türk Telekom) aracılığıyla mobil imza da edinebilirsiniz. Mobil imza için özel bir SIM kart ve aktivasyon işlemi gerekmektedir.

Adım 2: Boşanma Dilekçesinin Hazırlanması

Boşanma dilekçeniz, UYAP Doküman Editörü (UDF formatı) kullanılarak hazırlanmalıdır. UYAP Editör programını https://uyap.gov.tr/UYAP-Editor adresinden ücretsiz olarak indirebilirsiniz.

Dilekçede Bulunması Gereken Unsurlar:

• Davacı ve davalının T.C. kimlik numarası, adı-soyadı, adresi
• Boşanma sebebi ve dayanak (TMK md. 161-166)
• Nafaka, velayet, tazminat talepleri (varsa)
• Delillerin listesi ve açıklaması
• Tanık bilgileri (ad-soyad ve adres)
• Sonuç ve talep kısmı

Adım 3: UYAP Vatandaş Portalına Giriş

1. vatandas.uyap.gov.tr adresine gidin.
2. “E-Devlet Aracılığıyla Giriş” butonuna tıklayın.
3. E-Devlet bilgilerinizle (T.C. kimlik no ve şifre) veya e-imzanızla giriş yapın.
4. Sol menüden “Hukuk Dava Açılış” seçeneğine tıklayın.
5. “Dava Aç” butonunu seçin.

Adım 4: Dava Bilgilerinin Girilmesi

1. İl ve Adliye Seçimi: Yetkili mahkemenin bulunduğu il ve adliyeyi seçin.
2. Mahkeme Türü: “Aile Mahkemesi” seçin.
3. Dava Türü: Anlaşmalı veya çekişmeli boşanma seçin.
4. Taraf Bilgileri: Davacı olarak kendinizi, davalı olarak eşinizi ekleyin (T.C. kimlik no ile sorgulama yapılır).
5. Dilekçe Yükleme: UDF formatındaki dilekçenizi e-imza ile imzalayıp sisteme yükleyin.
6. Delil Ekleme: Varsa delillerinizi JPEG veya PDF formatında yükleyin.

Adım 5: Harç ve Masrafların Ödenmesi

Dava bilgilerini girdikten sonra sistem otomatik olarak harç tutarını hesaplayacaktır. Ödeme işlemi için Vakıfbank internet bankacılığı kullanılmalıdır. Harç ve gider avansı ödendikten sonra “Dava Aç” butonuna basarak işlemi tamamlayın.

⚠️ ÖNEMLİ: Dava açıldıktan sonra ekranda görünen dosya esas numarasını mutlaka kaydedin. Bu numara ile davanızı takip edebilirsiniz.

Yetkili Mahkeme Nasıl Belirlenir?

Türk Medeni Kanunu’nun 168. maddesi uyarınca boşanma davalarında yetkili mahkeme şu şekilde belirlenir:

• Eşlerden birinin yerleşim yeri (ikametgah) mahkemesi
• Eşlerin davadan önce son altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesi

Davacı, bu iki seçenekten dilediğini tercih edebilir. Yetkisiz mahkemede dava açılması halinde davalı yetki itirazında bulunabilir.

2025 Yılı Boşanma Davası Harç ve Masrafları

Boşanma davası açarken ödenmesi gereken harç ve masraflar maktu (sabit) olup her yıl Harçlar Kanunu ile belirlenmektedir.

Not: Yukarıdaki tutarlar asgari miktarları göstermektedir. Tanık sayısı, bilirkişi raporu talebi veya tazminat/mal paylaşımı talepleri gibi durumlarda ek masraflar doğabilir.

Türk Medeni Kanunu’nda Boşanma Sebepleri

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 161-166. maddeleri arasında boşanma sebepleri düzenlenmiştir. Bu sebepler özel boşanma sebepleri ve genel boşanma sebepleri olarak ikiye ayrılır.

Özel Boşanma Sebepleri (TMK md. 161-165)

• Zina (TMK md. 161): Eşlerden birinin evlilik devam ederken başkasıyla cinsel ilişkiye girmesi
• Hayata Kast, Pek Kötü Muamele (TMK md. 162): Eşin hayatına kast etmesi veya ağır onur kırıcı davranışta bulunması
• Suç İşleme ve Haysiyetsiz Hayat Sürme (TMK md. 163): Küçük düşürücü suç işleme veya haysiyetsiz yaşam tarzı
• Terk (TMK md. 164): Eşin ortak konutu en az 6 ay terk etmesi
• Akıl Hastalığı (TMK md. 165): İyileşmesi olanaksız akıl hastalığı

Genel Boşanma Sebebi (TMK md. 166)

Evlilik Birliğinin Temelinden Sarsılması: Uygulamada en sık başvurulan boşanma sebebidir. Evlilik birliğinin ortak hayatı sürdürmeyi beklenmeyecek derecede temelinden sarsılması halinde eşlerden her biri boşanma davası açabilir.

Anlaşmalı Boşanma (TMK md. 166/3): Evlilik en az 1 yıl sürmüşse ve eşler boşanma ile boşanmanın tüm sonuçları konusunda anlaşmışlarsa, birlikte başvuru ile boşanma kararı verilebilir.

Anlaşmalı ve Çekişmeli Boşanma Farkları

Sık Sorulan Sorular

1. E-Devlet şifresi ile UYAP’tan dava açabilir miyim?

E-Devlet şifresi ile UYAP Vatandaş Portalına giriş yapabilir ve dosyalarınızı görüntüleyebilirsiniz. Ancak dava açmak için mutlaka e-imza veya mobil imza sahibi olmanız gerekmektedir. E-Devlet şifresi tek başına dava açmak için yeterli değildir.

2. UYAP üzerinden hangi tür boşanma davaları açılabilir?

UYAP Vatandaş Portalı üzerinden hem anlaşmalı boşanma hem de çekişmeli boşanma davası açabilirsiniz. Dava türü seçimi, sistemde yer alan formlar aracılığıyla yapılmaktadır.

3. Boşanma davası açmak için avukat tutmak zorunlu mu?

Türkiye’de boşanma davası açmak için avukat tutma zorunluluğu bulunmamaktadır. Vatandaşlar kendi imkanlarıyla dava açabilir. Ancak hak kaybı yaşamamak için uzman bir boşanma avukatından destek alınması kuvvetle tavsiye edilir. Özellikle çekişmeli boşanmalarda hukuki süreçlerin karmaşıklığı göz önünde bulundurulmalıdır.

4. E-İmza ne kadar sürede alınır ve maliyeti nedir?

E-imza başvurusu genellikle 1-3 iş günü içinde sonuçlanır. 2025 yılı itibarıyla e-imza maliyeti sağlayıcıya ve süreye göre 300-800 TL arasında değişmektedir (1-3 yıllık sertifika süresine bağlı).

5. UYAP üzerinden dava açtıktan sonra ne olur?

Dava açıldıktan sonra size bir dosya esas numarası verilir. Mahkeme tensip zaptı hazırlayarak taraflara tebliğ eder. Tensip zaptında duruşma tarihi, delil sunma süreleri ve diğer yargılama bilgileri yer alır. Tüm süreci UYAP Vatandaş Portalı üzerinden takip edebilirsiniz.

6. Dilekçe hazırlamak için özel bir format gerekli mi?

Evet, UYAP sistemine yüklenecek dilekçelerin UDF (UYAP Doküman Formatı) formatında hazırlanması zorunludur. Bunun için UYAP Doküman Editörü programını kullanmanız gerekmektedir. Word veya PDF formatındaki belgeler sisteme yüklenemez.

7. Harç ödemesi nasıl yapılır?

UYAP üzerinden açılan davalarda harç ödemeleri Vakıfbank internet bankacılığı üzerinden yapılmaktadır. Sistem size ödeme yapmanız gereken tutarı gösterecek ve ödeme sonrası otomatik olarak dava dosyanıza işlenecektir.

8. Anlaşmalı boşanmada eşim yurtdışındaysa ne yapmalıyım?

Anlaşmalı boşanma davalarında kural olarak her iki eşin de duruşmada bizzat hazır bulunması gerekmektedir.

9. Dava masraflarını kim öder?

Dava masrafları başlangıçta davayı açan tarafça ödenir. Ancak dava sonucunda mahkeme, yargılama giderlerinin hangi tarafa yükleneceğine karar verir. Genellikle davada haksız çıkan taraf masrafları ödemekle yükümlü tutulur.

10. Ekonomik durumum kötü İse ne yapabilirim?

Maddi durumu yetersiz olan vatandaşlar, adli yardım talebinde bulunabilir. Adli yardım kabul edilirse harçlardan ve bazı durumlarda avukat ücretinden muaf tutulabilirsiniz. Bunun için fakirlik belgesi ve ekonomik durumunuzu gösteren belgeleri mahkemeye sunmanız gerekmektedir.

11. Boşanma davası ne kadar sürer?

Anlaşmalı boşanma: Genellikle tek celsede sonuçlanır. Adalet Bakanlığı’nın 2025 hedefine göre ortalama 40 gün içinde karara bağlanması öngörülmektedir.

Çekişmeli boşanma: Davanın karmaşıklığına göre 6 ay ile 2 yıl arasında sürebilir.

12. Mahkemeye hiç gitmeden boşanmak mümkün mü?

Dava açma işlemi UYAP üzerinden online yapılabilse de, duruşmaya katılım zorunluluğu bulunmaktadır. Özellikle anlaşmalı boşanmalarda hakim, tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbest olduğuna kanaat getirmelidir. Çekişmeli boşanmalarda ise avukat vekaleti ile duruşmalara katılmadan süreci yürütmek mümkündür.

Dikkat Edilmesi Gereken Önemli Hususlar

• Dilekçe Hazırlığı: Boşanma dilekçesi hazırlarken HMK md. 119’da belirtilen zorunlu unsurları eksiksiz yazın. Eksik veya hatalı dilekçe, davanızın uzamasına veya reddine yol açabilir.
• Delillerin Önemi: Özellikle çekişmeli boşanmalarda iddialarınızı destekleyecek delilleri (mesajlar, fotoğraflar, tanık beyanları vb.) önceden hazırlayın.
• Hak Düşürücü Süreler: Bazı boşanma sebeplerinde (örn. zina) 6 aylık ve 5 yıllık hak düşürücü süreler mevcuttur. Bu sürelerin geçmesi halinde dava hakkınız düşer.
• Protokol Hazırlığı: Anlaşmalı boşanmada nafaka, velayet, mal paylaşımı ve kişisel ilişki düzenlemesini içeren protokolü dikkatli hazırlayın.
• Teknik Gereksinimler: UYAP sistemini Google Chrome tarayıcısı ile kullanın. Pop-up engelleyicileri devre dışı bırakın ve Java güncellemelerini kontrol edin.

Sonuç

E-Devlet üzerinden doğrudan boşanma davası açmak mümkün olmasa da, e-Devlet kimlik doğrulaması ile UYAP Vatandaş Portalı’na erişerek ve e-imza kullanarak online ortamda boşanma davası açılabilmektedir. Bu sistem, vatandaşlara adliyeye gitmeden, 7/24 erişilebilir bir platform üzerinden dava açma imkanı sunmaktadır.

2025 yılı itibarıyla boşanma davası masrafları yaklaşık 3.600-4.000 TL arasında değişmekte olup, e-imza edinme maliyeti de eklendiğinde toplam başlangıç maliyeti 4.000-5.000 TL civarında olmaktadır. Sürecin hukuki karmaşıklığı göz önünde bulundurulduğunda, özellikle çekişmeli boşanmalarda uzman bir avukattan destek alınması önerilmektedir.

Önemli Uyarı: Bu makale genel bilgilendirme amaçlı hazırlanmış olup, hukuki danışmanlık niteliği taşımamaktadır. Her boşanma davası kendine özgü koşullar içerdiğinden, somut durumunuz için mutlaka bir avukata danışmanızı öneririz.

Kaynakça

• 4721 Sayılı Türk Medeni Kanunu (TMK), md. 161-166, 168
• 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK), md. 119
• 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanunu
• 492 Sayılı Harçlar Kanunu
• UYAP Vatandaş Portalı – vatandas.uyap.gov.tr
• e-Devlet Kapısı – turkiye.gov.tr
• Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü
• Türkiye Barolar Birliği 2024-2025 Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi
• TÜİK Evlenme ve Boşanma İstatistikleri