Nafaka Artış Oranı 2026: ÜFE ve TÜFE’ye Göre Nafaka Artışı

Giriş: Nafaka Artışının Güncel Önemi

Türkiye’de yüksek enflasyon oranları, boşanma sonrası hükmedilen nafaka miktarlarının kısa sürede alım gücünü yitirmesine neden olmaktadır. 2024 yılında yıllık TÜFE oranının %44’ün üzerinde seyretmesi, nafaka alacaklılarını ciddi ekonomik sıkıntılarla karşı karşıya bırakmıştır. Bu durum, nafaka artış oranının doğru belirlenmesini hayati bir mesele haline getirmektedir.

Nafaka artışı konusunda vatandaşların en çok merak ettiği sorular şunlardır: Çekişmeli boşanmada nafaka neye göre artırılır? 2026 yılında nafaka ÜFE oranında mı yoksa TÜFE oranında mı artırılacak? Bu makalede, güncel Yargıtay kararları ve akademik görüşler ışığında nafaka artış oranının tüm boyutlarını inceleyeceğiz.

Nafaka Artışının Hukuki Dayanağı: TMK Madde 176

Nafaka artışının temel yasal dayanağı Türk Medeni Kanunu’nun 176. maddesidir. Bu madde iki önemli düzenleme içermektedir:

TMK m. 176/4 uyarınca, tarafların mali durumlarının değişmesi veya hakkaniyetin gerektirdiği hallerde irat biçiminde ödenmesine karar verilen maddi tazminat veya nafakanın artırılması ya da azaltılmasına karar verilebilir.

TMK m. 176/5 ise şu önemli düzenlemeyi getirmektedir: “Hâkim, istem hâlinde, irat biçiminde ödenmesine karar verilen maddi tazminat veya nafakanın gelecek yıllarda tarafların sosyal ve ekonomik durumlarına göre ne miktarda ödeneceğini karara bağlayabilir.”

Bu düzenleme, özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde nafaka alacaklısının her yıl yeni bir artırım davası açma külfetinden kurtulmasını sağlamak amacıyla getirilmiştir. Doktrinde de vurgulandığı üzere, bu hüküm nafaka alacaklısının ekonomik olarak daha da zor durumda kalmasının önüne geçmeyi amaçlamaktadır.

Çekişmeli Boşanmada Nafaka Neye Göre Artırılır?

Çekişmeli boşanma davalarında veya sonradan açılan nafaka artırım davalarında mahkemeler, artış oranını belirlerken birden fazla kriteri değerlendirmektedir:

1. Tarafların Ekonomik ve Sosyal Durumları

Mahkeme, öncelikle nafaka alacaklısının güncel ihtiyaçlarını ve nafaka borçlusunun ödeme gücünü inceler. Bu değerlendirmede:

• Nafaka alacaklısının gelir durumu ve zorunlu giderleri
• Nafaka borçlusunun aylık geliri ve malvarlığındaki değişim
• Varsa müşterek çocuğun eğitim, sağlık ve bakım giderlerindeki artış
• Tarafların yaşam standartları

gibi unsurlar göz önünde bulundurulur.

2. Paranın Satın Alma Gücündeki Azalma

Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarına göre, tarafların mali durumlarında olağanüstü bir değişiklik (ağır hastalık, işsizlik, beklenmedik servet artışı gibi) tespit edilmediği sürece, nafaka artışının Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) oranında yapılması gerekmektedir.

Bu husus, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 2016/12923 E., 2017/2379 K. sayılı kararında açıkça belirtilmiştir. Kararda, yerel mahkemenin TEFE-TÜFE ortalaması üzerinden verdiği artış kararı bozularak, artışın TÜİK tarafından açıklanan ÜFE oranında yapılması gerektiği vurgulanmıştır.

3. Hakkaniyet İlkesi

Türk Medeni Kanunu’nun 4. maddesi uyarınca hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir. Nafaka artışında da bu ilke geçerlidir. Özellikle iştirak nafakasında, çocuğun büyümesiyle birlikte ihtiyaçlarının değişmesi durumunda mahkeme, ÜFE oranının üzerinde bir artışa hükmedebilir.

Akademik literatürde de belirtildiği üzere, “çocuğun büyümesiyle birlikte ihtiyaçlarının değişmesi durumunda artık ÜFE’ye bağlı kalınmamalı, hakkaniyete uygun bir nafakaya karar verilmelidir.”

ÜFE mi TÜFE mi? Yargıtay’ın Görüşü

Nafaka artışında en çok tartışılan konulardan biri, hangi endeksin esas alınacağıdır. Bu konuda Yargıtay’ın tutumu oldukça nettir:

Yargıtay’ın ÜFE Tercihinin Gerekçesi

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 2016/21310 E., 2016/14799 K. sayılı kararında, TÜFE üzerinden verilen artış kararı bozulmuş ve yerleşik uygulama gereği artışın ÜFE oranında yapılması gerektiği hükme bağlanmıştır.

Benzer şekilde Yargıtay 3. HD, 2014/16876 E., 2015/3356 K. sayılı kararda da boşanma tarihi ile artırım davası arasındaki sürede nafaka alacaklısının ihtiyaçlarının doğal olarak arttığı, nafaka borçlusunun gelirinde ise en az ÜFE oranında iyileşme olduğunun kabul edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

TÜFE Talep Edilmişse Ne Olur?

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2023/4728 E., 2024/3602 K. sayılı kararında önemli bir ilke ortaya konmuştur: Davacı tarafın artışın TÜFE oranında yapılmasını talep etmesi halinde, mahkeme bu talebi aşarak ÜFE oranında artışa hükmedemez. Bu durum, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’ndaki **”taleple bağlılık ilkesi”**nin bir sonucudur.

Dolayısıyla nafaka alacaklısı, davada hangi endeksi talep ederse mahkeme o endeksi aşamaz. Bu nedenle nafaka artırım davası açarken talep sonucunun dikkatli belirlenmesi büyük önem taşımaktadır.

ÜFE ve TÜFE Karşılaştırma Tablosu

2026 Yılı Nafaka Artış Oranı: Güncel Veriler

2026 yılı için nafaka artışında uygulanacak kesin bir oran mevcut değildir. Bunun sebebi, nafaka artışının bireysel mahkeme kararlarıyla belirlenmesi ve her yıl TÜİK tarafından açıklanan endeks verilerine göre hesaplanmasıdır.

TÜİK Verileri ve Hesaplama Yöntemi

TÜİK tarafından aylık olarak açıklanan ÜFE ve TÜFE verileri, nafaka artışının hesaplanmasında temel gösterge olarak kullanılmaktadır. Hesaplama genellikle şu şekilde yapılır:

Yeni Nafaka = Mevcut Nafaka × (1 + Yıllık ÜFE Oranı / 100)

Örneğin, mevcut nafaka 5.000 TL ve yıllık ÜFE oranı %40 ise:

Yeni Nafaka = 5.000 × 1,40 = 7.000 TL

Mahkeme Kararında Artış Hükmü Varsa

Boşanma kararında “nafakanın her yıl TÜİK tarafından açıklanan ÜFE oranında artırılmasına” şeklinde bir hüküm bulunuyorsa, artış otomatik olarak uygulanır. Bu durumda ayrı bir artırım davası açmaya gerek yoktur.

Ancak kararda böyle bir hüküm yoksa veya belirlenen artış oranı yetersiz kalıyorsa, nafaka artırım davası açılması gerekmektedir.

Sabit Oran İle Artış: Yargıtay Neden Kabul Etmiyor?

Uygulamada bazı anlaşmalı boşanma protokollerinde “nafakanın her yıl %50 oranında artırılacağı” veya “her yıl %30 zam yapılacağı” şeklinde sabit oranlar kararlaştırılmaktadır. Ancak Yargıtay bu tür düzenlemelere olumsuz yaklaşmaktadır.

Yargıtay’ın Sabit Oran Yasağı

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2024/6004 E., 2025/2090 K. sayılı kararında, nafakanın her yıl “yarı oranında” veya “%15” gibi sabit oranlarla artırılmasının usul ve yasaya aykırı olduğu belirtilmiştir. Gerekçe olarak şu hususlar gösterilmiştir:

• Sabit oran uygulaması, tarafların gelecekteki ekonomik durumlarını öngörülemez kılmaktadır.
• Bu durum, taraflardan birinin zenginleşmesine diğerinin fakirleşmesine yol açabilir.
• Hakkaniyet ilkesiyle bağdaşmaz.

Benzer bir kararda Yargıtay, taraflar arasında nafaka miktarının her yıl %65 oranında artacağı kararlaştırılmış olsa dahi, bu şartın her yıl TEFE (günümüzde ÜFE) oranında artış şeklinde uyarlanmasına karar vermiştir.

Nafaka Türlerine Göre Artış Esasları

Nafaka türüne göre artış değerlendirmesinde farklı kriterler öne çıkmaktadır:

İştirak Nafakası Artışı

İştirak nafakası, velayeti kendisine verilmeyen ebeveynin çocuğun bakım ve eğitim giderlerine katılım yükümlülüğüdür (TMK m. 182/3). Bu nafaka türünde artış belirlenirken:

• Çocuğun yaşı ve eğitim durumu
• Okul, kurs, servis giderleri
• Sağlık harcamaları
• Sosyal ve kültürel ihtiyaçlar
• Ana ve babanın mali durumu

gibi unsurlar özellikle değerlendirilir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 2015/9413 E. sayılı kararında da iştirak nafakasının yıllık ÜFE oranında artırılması gerektiği içtihat edilmiştir.

Yoksulluk Nafakası Artışı

Yoksulluk nafakası, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eş lehine hükmedilen nafakadır. Bu nafaka türünde artış talep edilirken:

• Nafaka alacaklısının gelir durumundaki değişim
• Zorunlu giderlerdeki artış (kira, faturalar, sağlık giderleri)
• Nafaka borçlusunun mali gücündeki değişim
• Enflasyon oranı ve paranın alım gücü

dikkate alınır. Doktrinde de vurgulandığı üzere, “nafaka alacaklısının giderleri ile nafaka yükümlüsünün gelir ve giderinde olağanüstü bir değişiklik olmadığı takdirde; yoksulluk nafakası TÜİK’in yayınladığı ÜFE oranında artırılmalı ve böylece taraflar arasında önceki nafaka takdirinde sağlanan denge korunmalıdır.”

Yardım Nafakası Artışı

Yardım nafakası, TMK m. 364 uyarınca yoksulluğa düşecek altsoy, üstsoy veya kardeşe karşı ödenen nafakadır. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2023/1436 E. sayılı kararında, yardım nafakasının da yıllık ÜFE oranında artırılmasına hükmedilmiştir.

Tedbir Nafakası Artışı

Tedbir nafakası, boşanma davası devam ederken geçici olarak hükmedilen nafakadır. Dava sürecinde ekonomik koşullarda önemli değişiklik olursa, mahkeme ara kararla tedbir nafakası miktarını güncelleyebilir.

Nafaka Artırım Davası: Usul ve Esaslar

Görevli ve Yetkili Mahkeme

Nafaka artırım davaları Aile Mahkemesinin görev alanına girmektedir. Aile Mahkemesi bulunmayan yerlerde bu davalar Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından görülür.

Yetkili mahkeme ise HMK m. 6 uyarınca davalının yerleşim yeri mahkemesidir. Nafaka alacaklısı, davayı nafaka borçlusunun ikametgâhının bulunduğu yerdeki Aile Mahkemesinde açmalıdır.

Dava Açma Süresi

Nafaka artırım davası için herhangi bir hak düşürücü süre veya zamanaşımı süresi bulunmamaktadır. Koşulların değiştiği her durumda dava açılabilir. Ancak pratik açıdan, nafakanın belirlendiği tarihten itibaren en az bir yıl geçmesi ve bu sürede ekonomik koşullarda belirgin bir değişiklik olması beklenir.

Davada İspat Yükü

Nafaka artırım davasında ispat yükü davacıya aittir. Davacının sunması gereken deliller şunlardır:

• Gelir belgeleri: Maaş bordrosu, vergi beyannamesi, kira sözleşmesi
• Gider belgeleri: Kira, fatura, eğitim masrafları, sağlık giderleri
• Çocuğa ilişkin belgeler: Okul kayıt belgesi, servis sözleşmesi, kurs ücretleri
• Ekonomik veriler: TÜİK tarafından açıklanan güncel ÜFE/TÜFE oranları

Taleple Bağlılık İlkesi

HMK m. 26 uyarınca mahkeme, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır. Bu nedenle nafaka artırım davasında talep edilen oran ve endeks büyük önem taşır.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi’nin 2023/7441 E., 2023/4813 K. sayılı kararında, davacının TÜFE oranında artış talep etmesi halinde mahkemenin ÜFE oranında artışa hükmedemeyeceği açıkça belirtilmiştir.

Dolayısıyla dava dilekçesinde talep sonucunun şu şekilde yazılması önerilir:

“…aylık nafakanın dava tarihinden itibaren ve devam eden yıllar için TÜİK tarafından açıklanan yıllık ÜFE oranında artırılmasına karar verilmesini talep ederim.”

Anlaşmalı Boşanmada Nafaka Artış Oranı

Anlaşmalı boşanma protokolünde taraflar, nafaka artış oranını serbestçe kararlaştırabilirler. Ancak bu serbestinin sınırları bulunmaktadır:

Kararlaştırılabilecek Seçenekler

1. ÜFE Oranında Artış: “Nafaka her yıl TÜİK tarafından açıklanan yıllık ÜFE oranında artırılacaktır.”
2. TÜFE Oranında Artış: “Nafaka her yıl TÜİK tarafından açıklanan yıllık TÜFE oranında artırılacaktır.”
3. Makul Sabit Oran: Ekonomik koşullara uygun makul bir oran belirlenebilir. Ancak aşırı yüksek oranlar mahkemece uyarlanabilir.

Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar

• Protokolde artış hükmü mutlaka yer almalıdır. Aksi halde her yıl artırım davası açılması gerekecektir.
• Sabit oran belirlenecekse, güncel ekonomik koşullarla orantılı olmalıdır.
• Fahiş oranlar (örn. %65, %70 gibi) Yargıtay tarafından ÜFE/TÜFE oranına uyarlanabilir.

Nafaka Ödenmezse: Tazyik Hapsi ve İcra Takibi

Nafaka alacaklarının tahsilinde güçlü yaptırımlar öngörülmüştür:

İcra Takibi

Ödenmeyen nafaka alacakları için doğrudan icra takibi başlatılabilir. Nafaka alacakları, nafaka borçlusunun maaşının 1/4’üne kadar haczedilebilir.

Tazyik Hapsi (İİK m. 344)

İcra ve İflas Kanunu’nun 344. maddesi uyarınca, nafakaya ilişkin kararların gereğini yerine getirmeyen borçlu hakkında alacaklının şikâyeti üzerine üç aya kadar tazyik hapsine karar verilir.

Madde hükmüne göre:

• Tazyik hapsinin uygulanması için alacaklının şikâyeti şarttır.
• Hapsin tatbikine başlandıktan sonra kararın gereği yerine getirilirse borçlu tahliye edilir.
• Borçlunun nafakanın kaldırılması veya azaltılması davası açmış olması halinde, tazyik hapsinin uygulanması bu davanın sonuna bırakılabilir.

Sık Sorulan Sorular (SSS)

1. Nafaka artışı İçin her yıl dava açmak zorunda mıyım?

Boşanma kararında “nafakanın her yıl ÜFE/TÜFE oranında artırılacağı” hükmü varsa, artış otomatik olarak uygulanır ve dava açmanıza gerek yoktur. Ancak kararda böyle bir hüküm yoksa veya belirlenen artış yetersiz kalıyorsa nafaka artırım davası açmanız gerekir.

2. Nafaka artışında ÜFE mi TÜFE mi uygulanır?

Yargıtay’ın yerleşik içtihadına göre, aksine bir talep veya anlaşma yoksa nafaka artışında ÜFE oranı esas alınır. Ancak davacı TÜFE oranında artış talep ederse, mahkeme bu talebe bağlıdır.

3. Sabit oranlı artış (örn. her yıl %30) geçerli mi?

Yargıtay, aşırı yüksek sabit oranları genellikle kabul etmemektedir. Bu tür düzenlemeler, hakkaniyete uygun görülmediği takdirde ÜFE/TÜFE oranına uyarlanabilir.

4. Nafaka artırım davası nerede açılır?

Nafaka artırım davası, davalının (nafaka borçlusunun) yerleşim yerindeki Aile Mahkemesinde açılır. Aile Mahkemesi bulunmayan yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi görevlidir.

5. Nafaka ne kadar artırılabilir?

Nafaka artış miktarı konusunda yasal bir üst sınır yoktur. Mahkeme, tarafların ekonomik durumlarını, çocuğun ihtiyaçlarını ve hakkaniyet ilkesini gözeterek artış miktarını takdir eder.

6. Karşı tarafın geliri arttıysa ne yapabilirim?

Nafaka borçlusunun gelirinde önemli bir artış olduğunu ispatlarsanız, ÜFE oranının üzerinde bir artış talep edebilirsiniz. Bu durumda mahkeme, tarafların güncel mali durumlarını değerlendirerek hakkaniyete uygun bir karar verecektir.

7. Nafaka artışı geçmişe dönük uygulanabilir mi?

Nafaka artırım davası sonucu hükmedilen artış, kural olarak dava tarihinden itibaren uygulanır. Dava öncesi dönem için artış talep edilemez.

8. Çocuğun masrafları arttı, ne yapmalıyım?

Çocuğun eğitim, sağlık veya diğer giderlerinin önemli ölçüde artması halinde nafaka artırım davası açabilirsiniz. Bu durumda mahkeme, ÜFE oranının üzerinde bir artışa da hükmedebilir.

9. Anlaşmalı boşanmada nafaka artışı nasıl belirlenir?

Anlaşmalı boşanma protokolünde taraflar, nafaka artış oranını serbestçe kararlaştırabilirler (ÜFE, TÜFE veya makul bir sabit oran). Protokolde artış hükmü yoksa, her yıl ayrı bir artırım davası açılması gerekecektir.

10. Nafaka ödenmiyor, ne yapabilirim?

Ödenmeyen nafaka için icra takibi başlatabilir ve İİK m. 344 uyarınca tazyik hapsi talebinde bulunabilirsiniz. Nafaka alacakları, borçlunun maaşının 1/4’üne kadar haczedilebilir.

11. Gelecek yıllar İçin artış hükmü konulmasını nasıl talep ederim?

Boşanma davasında veya nafaka artırım davasında dava dilekçesine “nafakanın gelecek yıllar için TÜİK tarafından açıklanan yıllık ÜFE oranında artırılmasına karar verilmesini talep ederim” şeklinde bir hüküm eklemelisiniz.

12. İştirak nafakası ne zamana kadar ödenir?

İştirak nafakası, çocuk 18 yaşını tamamlayana kadar ödenir. Ancak çocuğun eğitimi devam ediyorsa, yardım nafakası olarak devam edebilir.

Maaşa Göre Yaklaşık Nafaka Artış Hesabı

Aşağıdaki tablo, nafaka miktarının farklı ÜFE oranlarına göre nasıl artacağını göstermektedir. Bu tablo yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; kesin miktar mahkeme kararıyla belirlenir.

Sonuç ve Öneriler

Nafaka artış oranı, Türk aile hukukunun en dinamik ve güncel konularından birini oluşturmaktadır. Yüksek enflasyon dönemlerinde nafaka alacaklılarının ekonomik olarak mağdur olmaması için doğru hukuki adımların atılması büyük önem taşımaktadır.

Bu kapsamda önerilerimiz şunlardır:

1. Boşanma kararında mutlaka artış hükmü talep edin. “Nafakanın her yıl ÜFE oranında artırılmasına” şeklinde bir hüküm, gelecekte dava açma zorunluluğunu ortadan kaldıracaktır.
2. Artırım davası açarken talep sonucunuzu dikkatli belirleyin. Taleple bağlılık ilkesi gereği mahkeme, talep ettiğiniz oranı aşamaz.
3. Delillerinizi eksiksiz hazırlayın. Gelir-gider belgeleri, ekonomik veriler ve varsa çocuğa ilişkin masraf belgeleri, davanızın başarı şansını artıracaktır.
4. Sabit oran yerine endekse bağlı artış tercih edin. Sabit oranlar, ekonomik dalgalanmalara karşı koruma sağlamadığı gibi Yargıtay tarafından da uyarlanabilir.
5. Profesyonel hukuki destek alın. Nafaka davaları, aile hukukunun teknik konuları arasında yer almaktadır. Uzman bir avukattan destek almak, haklarınızın korunması açısından önemlidir.

Kaynakça

Mevzuat

• Türk Medeni Kanunu (TMK) m. 4, 176, 182, 364
• Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) m. 6, 26
• İcra ve İflas Kanunu (İİK) m. 344

Yargıtay Kararları

• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2016/12923, K. 2017/2379, T. 02.03.2017
• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2016/21310, K. 2016/14799, T. 14.12.2016
• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2014/16876, K. 2015/3356, T. 03.03.2015
• Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E. 2015/9413, K. 2015/17192, T. 04.11.2015
• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2023/4728, K. 2024/3602, T. 16.05.2024
• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2023/7441, K. 2023/4813, T. 17.10.2023
• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2024/6004, K. 2025/2090, T. 27.02.2025
• Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, E. 2023/1436, K. 2023/1669, T. 06.04.2023

Akademik Kaynaklar

• Dursun, E. (2024). Türk Medeni Hukukunda Nafaka.
• Dönmez, N. U. (2023). Yoksulluk Nafakasının Uyarlanması.
• Savaş, Y. (2023). İştirak Nafakası.
• Özşenol, Y. D. (2021). Yoksulluk Nafakasında Süre Sınırlaması.
• Tutar, E. (2023). Yoksulluk Nafakası.
• Dolu, S. (2010). İştirak Nafakası.
• Shukor, T. (2022). Boşanma Davalarında Nafaka Türleri ve Şartları.